Czy przestrzeń kosmiczna wciąż pozostaje domeną astronautów i największych agencji kosmicznych? Zdaniem Jędrzeja Kowalewskiego ten obraz szybko odchodzi w przeszłość. Podczas wystąpienia na TEDx WSKZ prezes Scanway S.A. pokazał, że rozwój technologii otwiera przed naukowcami, przedsiębiorcami i inżynierami zupełnie nowe możliwości. Poznaj najważniejsze wnioski z jego prelekcji i sprawdź, dlaczego kosmos staje się coraz bardziej dostępny.
Kiedy odbyła się pierwsza edycja TEDx WSKZ?
23 maja 2026 roku we Wrocławiu odbyła się inauguracyjna edycja TEDx WSKZ pod hasłem „Sky is the… beginning!”. Wydarzenie stworzyło przestrzeń do spotkania osób zainteresowanych nauką, przedsiębiorczością, technologią oraz rozwojem społecznym.
Na scenie pojawili się:
- naukowcy;
- przedsiębiorcy;
- eksperci;
- liderzy innowacji.
Jednym z prelegentów był Jędrzej Kowalewski – współzałożyciel i prezes Scanway S.A., firmy rozwijającej technologie optyczne wykorzystywane zarówno w sektorze kosmicznym, jak i przemyśle. W swoim wystąpieniu przekonywał, że kosmos przestaje być zarezerwowany wyłącznie dla największych mocarstw, a coraz więcej przełomowych projektów powstaje również dzięki prywatnym firmom oraz zespołom badawczym.
Jak rozwój technologii zmienia dostęp do kosmosu?
Postęp technologiczny sprawia, że realizacja projektów kosmicznych staje się coraz bardziej osiągalna. W swoim wystąpieniu Jędrzej Kowalewski zwrócił uwagę na skalę tej zmiany. Przypomniał, że spośród około 117 miliardów ludzi, którzy żyli na Ziemi, jedynie 636 znalazło się w przestrzeni kosmicznej.
Jednocześnie podkreślił, że koszty wynoszenia ładunków na orbitę systematycznie maleją, dzięki czemu sektor kosmiczny otwiera się na nowych uczestników. Jako przykład podał historię swojego zespołu z Wrocławia, któremu udało się skonstruować niewielkie urządzenie i umieścić je na orbicie okołoziemskiej. To dowód na to, że także polskie przedsiębiorstwa i załogi inżynierskie mogą uczestniczyć w rozwoju technologii kosmicznych.
Czy technologie kosmiczne są obecne w naszym codziennym życiu?
Podczas wystąpienia Jędrzej Kowalewski zwrócił uwagę, że rozwiązania opracowywane z myślą o eksploracji kosmosu od dawna znajdują zastosowanie na Ziemi. Wielu z nich używamy każdego dnia, często nie zdając sobie z tego sprawy.
Każdy z nas używa codziennie kilkunastu technologii kosmicznych. Zaczynając od tych oczywistych, czyli na przykład GPS, idąc przez nieco mniej oczywiste, jak na przykład odkształcalne wkładki do butów czy termoreaktywna odzież […] – wskazał.
Prelegent podkreślił, że technologie kosmiczne wspierają dziś nie tylko badania naukowe. Ułatwiają także codzienne funkcjonowanie i znajdują zastosowanie w wielu obszarach gospodarki.

Czym jest efekt astronauty (overview effect)?
Efekt astronauty to zjawisko, którego doświadczają osoby obserwujące Ziemię z orbity i dostrzegające jej wyjątkową kruchość oraz niewielkie miejsce we wszechświecie. Jego omówienie było jednym z najciekawszych wątków wystąpienia. Zdaniem Jędrzeja Kowalewskiego perspektywa overview effect pozwala lepiej zrozumieć znaczenie ochrony środowiska oraz odpowiedzialności za przyszłość naszej planety.
Nie mamy problemu w zrozumieniu ich, gdy lecimy w kosmos i patrzymy na niego z góry. Dlatego też kosmos musi być dla każdego. Każdy, kto spojrzy na ziemię z kosmosu, czy to własnymi oczyma, czy też oczyma naszego astronauty, który nam o tym opowie, czy oczyma kamer, ulegnie pewnej zmianie myślowej, która powoduje, że możemy być lepszymi ludźmi na ziemi, bo rozumiemy pełny kontekst. – podsumował.
Prelegent podkreślił również, że nawet jeśli większość ludzi nigdy nie poleci w kosmos, możliwość poznawania go dzięki relacjom astronautów czy obrazom z kamer może zmieniać sposób myślenia o świecie.
Czym jest turystyka kosmiczna i dlaczego ma tak duże znaczenie dla przyszłości?
Turystyka kosmiczna to jeden z najbardziej widocznych przykładów komercjalizacji sektora kosmicznego, który pokazuje, że przestrzeń ta staje się coraz bardziej dostępna. W swoim wystąpieniu Jędrzej Kowalewski podkreślił jednak, że znacznie większe znaczenie niż same loty turystyczne ma rozwój technologii kosmicznych i ich wpływ na:
- gospodarkę;
- naukę;
- codzienne życie.
Jędrzej Kowalewski porównał obecny rozwój sektora kosmicznego do epoki wielkich odkryć geograficznych. Jego zdaniem stoimy u progu kolejnego przełomu, którego efekty będą odczuwalne nie tylko w nauce, ale również w gospodarce i ochronie środowiska.
Prelegent zachęcał, aby postrzegać kosmos nie jako odległą abstrakcję, lecz jako przestrzeń, która już dziś wpływa na rozwój nowych technologii i inspiruje kolejne pokolenia naukowców oraz inżynierów. Wystarczy zainteresować się astronomią lub śledzić rozwój polskich projektów kosmicznych, by przekonać się, że przyszłość dzieje się na naszych oczach.
TEDx WSKZ – miejsce, w którym odważne idee inspirują do działania
Wystąpienie Jędrzeja Kowalewskiego było jednym z najbardziej inspirujących punktów programu pierwszej edycji TEDx WSKZ, która odbyła się 23 maja 2026 roku pod hasłem „Sky is the… beginning!”. Pokazało, że rozwój technologii kosmicznych nie jest już wyłącznie wizją przyszłości, lecz procesem, którego efekty obserwujemy każdego dnia.
Jeżeli chcesz poznać więcej przykładów, które pokarzą Ci, jak kosmos wpływa na sposób, w jaki myślimy i postrzegamy otaczający nas świat, obejrzyj wystąpienie Jędrzeja Kowalewskiego na kanale TEDx Talks.
FAQ
O czym mówił Jędrzej Kowalewski podczas TEDx WSKZ?
Jędrzej Kowalewski opowiedział o dynamicznym rozwoju technologii kosmicznych i przekonywał, że przestrzeń kosmiczna staje się coraz bardziej dostępna dla naukowców, przedsiębiorców oraz inżynierów. Pokazał również, jak rozwiązania opracowywane dla sektora kosmicznego wpływają na nasze codzienne życie.
Czym jest efekt astronauty?
Efekt astronauty (overview effect) to zmiana sposobu postrzegania świata, której doświadczają osoby obserwujące Ziemię z kosmosu. Jak wyjaśnił Jędrzej Kowalewski, taka perspektywa pozwala lepiej dostrzec wyjątkowość naszej planety oraz odpowiedzialność za jej przyszłość.
Dlaczego technologie kosmiczne są ważne?
Technologie opracowywane dla sektora kosmicznego znajdują zastosowanie w wielu obszarach codziennego życia, m.in. w nawigacji satelitarnej, komunikacji czy monitorowaniu środowiska. Ich rozwój wspiera również postęp naukowy oraz powstawanie nowych rozwiązań wykorzystywanych w przemyśle.
Gdzie można obejrzeć wystąpienie Jędrzeja Kowalewskiego?
Nagranie wystąpienia Jędrzeja Kowalewskiego jest dostępne na kanale TEDx Talks. Prelekcja była częścią programu pierwszej edycji TEDx WSKZ, która odbyła się 23 maja 2026 roku we Wrocławiu pod hasłem „Sky is the… beginning!”.